MENEMEN YEMEĞİ ve BOŞNAK BÖREĞİ
Birkaç hafta önceki bir yazımda menemen yemeği tarifi verirken çocukluğumda bizim evde pek menemen yemeği pişmediğini söylemiştim.
Tarih: 12.10.2018 12:05:56 / 232okunma / 0yorum
Dr. Suphi Toprak

Birkaç hafta önceki bir yazımda menemen yemeği tarifi verirken çocukluğumda bizim evde pek menemen yemeği pişmediğini söylemiştim. Aslında pişermiş, ama ben o yıllarda pişmiş domates yiyemediğim için annem ben varken pişirmezmiş. “Ama biz menemen demeyiz, domatesli yumurta deriz” dedi. Oysa Sn Oktay Özengin menemen yemeğinin Menemen ilçesinden isim aldığını çünkü ilk defa Menemen´deki Girit kökenli göçmenler tarafından yapıldığını savlamaktadır. Ben ise bu yemeğin ilk defa Menemen´de yapılmış olmayabileceğini, domates tarımının yapıldığı çoğu Ege kasabasında bu yemeğin eş zamanlı yapılıyor olduğunu düşünüyorum. Nitekim annemin anlattıkları da buna uyuyor. Bu yemek Tire´de çok eskiden beri “domatesli yumurta” ismi ile biliniyormuş.

Domates ve bazı başka yaz sebzelerinin üzerine yumurta kırılması ile yapılan bu yemeğe “menemen”  ismini bu yemeği Menemen´de ilk defa yapanlar tarafından verilmiş olamaz. Hemen her zaman bu gibi isimler dışarıdan gelenler tarafından konur. Örneğin tatarların “çi börek” dediklerine İzmir´liler “tatar böreği” derler. Özellikle Salepçioğlu Camisi dolaylarına yerleşmiş olan tatar kökenli göçmenlerden bu böreği yiyen yerli İzmir´lilerin verdiği isimdir bu. Karşıyaka´ya, hatta İzmir´e çok yakın ve yol üstü olması dolayısı ile dışarıdan çok sayıda misafir alan Menemen´de bu yemeği yiyenler  “ menemen” veya “melemen” ismini koymuş olmalılar. “Menemen´de yediğimiz yemek” anlamında. Bence menemen yemeğinin ismi kesinlikle Menemen´den geliyor ve artık yaygın kullanılıyor. Ama bu bu yemeğin ilk defa Menemen´de yapıldığını göstermez.  

“Boşnak böreği” ismi de epeyi tuttu. Ama bu börek gerçekte Boşnaklara mı ait? Kesinlikle değil. Öncelikle “börek” ismi kesinlikle Türkçedir ve “burmak” kelimesinden türemiştir. Umarım burmak veya burkmak kelimesi ne demezsiniz. Hala bileğimi burktum diyorsunuz çoğunuz. Balkanlarda eskinin söyleyişi ile hala “burek” derler, burulmuş anlamında. Çeşitli farklı özelliklere sahip “burek” ya da “börek”ler Anadolu´nun her yerinde yapılır. Anadolu´da kol böreği de yaygın olarak yapılırdı. Özellikle yaz ramazanlarının sahurunda babaannemin pişirdiği patlıcanlı kıymalı kol böreğini unutamam. İşte evde açılan hamur ile yapılan o kol böreğini bizler büyükannelerimiz öldüğünde unutmaya başladık. Ne kolay unutan bir milletiz. Bir anda evde hamur açmayı unuttuk, tembellik yapıp ya böreği tamamen dışarıdan hazır alıyor ya da hazır yufkaya iç doldurup bir bohça yaptık mı börek yaptığımızı düşünüyoruz.

Nerede ise Türk kahvesini bile unutacaktık. Yıllar önce Mostar´da Boşnak mahallesinde içtiğim sade Türk kahvesinin sunumunu hala unutamam. Son yıllarda biz de bu gibi geleneklerimizi yeniden hatırlamaya başlıyoruz.

İşte evde açılan hamur ile yapılan kol böreği de bizim evlerimizde nerede ise tamamen unutmaya durduğumuz bir geleneğimiz idi. Ama geldikleri bu yeni ülkeye tutunmaya çalışan Balkan göçmenleri, özellikle Boşnaklar, bu geleneklerini unutmamışlardı. Maharetli elleri ile o hamurları açıyorlar kol böreği şeklini verip pişirip, kalabalık aileleri ile afiyetle yiyorlardı. Sonra bu Boşnaklardan birisi cesaret etti bir etnik börekçi açtı. Onun için yaptığı börek başka yerde görmediği, anasından atasından gelen, evinde pişen, kendi börekleri idi. İşte zamanla artık İzmir dışında da iyi bilinen börekçi “Ayşa” bu böreğe “ Boşnak böreği” ismini verdi. İsmi kendisinin verdiğini kendisi de bana anlattı. Oldu mu kırk yılın kol böreği şimdi Boşnak böreği? Bence gerçek bu olmasa da o kendisi açısından çok haklıydı. Ben benimseyemesem de toplum benimsedi. Çok güzel Boşnak börekleri alıp yiyorum kimi zaman; ama hala yaz ramazanlarının sahur yemeklerinde babaannemin yaptığı kıymalı patlıcanlı kol böreklerini de özlüyorum.

Anahtar Kelimeler: MENEMEN, YEMEĞİ, BOŞNAK, BÖREĞİ
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
HASTANIN KARNINDA BANT UNUTMUŞLAR (07 Aralık 2018 - Cuma)
ERTESİ GÜN HAPLARI (16 Kasım 2018 - Cuma)
KÖY ŞENLİĞİNE DAVET (02 Kasım 2018 - Cuma)
DIŞ GÜÇLER (21 Eylül 2018 - Cuma)
İZBAN HAKSIZ PARA KESİYOR (14 Eylül 2018 - Cuma)
BENİM MENEMEN YEMEĞİ TARİFİM (07 Eylül 2018 - Cuma)
BİZİ FAİZ BATIRDI (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
KARAGÖL´DE AĞAÇ KATLİAMI (17 Ağustos 2018 - Cuma)
AĞAÇ KATLİAMI (10 Ağustos 2018 - Cuma)
EMİRALEM GÖLET SULAMA ÇOK SORUNLU (03 Ağustos 2018 - Cuma)
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN´A AÇIK MEKTUP (29 Haziran 2018 - Cuma)
TÜRKİYE GELİŞİYOR MU? - 2 (14 Haziran 2018 - Perşembe)
TÜRKİYE GELİŞİYOR MU? (08 Haziran 2018 - Cuma)
BEBEĞİN KALP ATIŞINI DİNLEMEK (01 Haziran 2018 - Cuma)
WİKİPEDİ YASAĞI BİR YILI DOLDURDU (18 Mayıs 2018 - Cuma)
HEMOGLOBİN A1C (11 Mayıs 2018 - Cuma)
ŞÜKRETMEK (04 Mayıs 2018 - Cuma)
ALKOL MÜ DAHA ZARARLI, ŞEKER Mİ? – 3 (28 Nisan 2018 - Cumartesi)
ALKOL MÜ DAHA ZARARLI, ŞEKER Mİ? (13 Nisan 2018 - Cuma)
TEHLİKE (06 Nisan 2018 - Cuma)
EKMEK ZARARLI MI? – 3 (30 Mart 2018 - Cuma)
EKMEK ZARARLI MI? – 2 (23 Mart 2018 - Cuma)
EKMEK ZARARLI MI? (16 Mart 2018 - Cuma)
AYNEN (09 Mart 2018 - Cuma)
ACABA HAMİLE MİYİM? (02 Mart 2018 - Cuma)
SEVGİLİLER GÜNÜ (24 Şubat 2018 - Cumartesi)
SULAR KESİLECEK (16 Şubat 2018 - Cuma)
SOKAK HAYVANLARI (09 Şubat 2018 - Cuma)
KEDİ KULÜBESİNİ KİM ÇALDI? (02 Şubat 2018 - Cuma)
KAHVEDE SÜT SAHTEKÂRLIĞI - 2 (26 Ocak 2018 - Cuma)
KAHVEDE SÜT SAHTEKÂRLIĞI (19 Ocak 2018 - Cuma)
HEM TÜRKÜM HEM DE KÜRDÜM (12 Ocak 2018 - Cuma)
KISKANÇLIK ZARARLIDIR (05 Ocak 2018 - Cuma)
AZİZ KOCAOĞLU´NA AÇIK MEKTUP (29 Aralık 2017 - Cuma)
ATIN BU GAZETECİLERİN HEPSİNİ HAPSE (22 Aralık 2017 - Cuma)
SADİ BEY GÜNAYDIN (08 Aralık 2017 - Cuma)
ATATÜRK´DE BİRLEŞMEK - 2 (01 Aralık 2017 - Cuma)
ATATÜRK´DE BİRLEŞMEK (24 Kasım 2017 - Cuma)
BEKÂRET - 2 (17 Kasım 2017 - Cuma)
BEKARET (10 Kasım 2017 - Cuma)
EMİRALEM İÇİN TEHLİKE GEÇMEDİ (03 Kasım 2017 - Cuma)
EMİRALEM KURTULUYOR MU? (27 Ekim 2017 - Cuma)
EMİRALEM KATLEDİLİYOR (13 Ekim 2017 - Cuma)
EMİRALEM´İN İDAM FERMANI (06 Ekim 2017 - Cuma)
BAYRAM YAZISI – 30 AĞUSTOS (15 Eylül 2017 - Cuma)
BAYRAM YAZISI – KURBAN (14 Eylül 2017 - Perşembe)
BİR KIZIM VARDI BİR DE OĞLUM OLDU (29 Temmuz 2017 - Cumartesi)
DEMİRYOLU MENEMEN´E ZARAR VEREBİLİR (14 Temmuz 2017 - Cuma)
HASTANEDE DOĞUM REZALETİ -3 (07 Temmuz 2017 - Cuma)
HASTANEDE DOĞUM REZALETİ (30 Haziran 2017 - Cuma)
HASTANEDE DOĞUM REZALETİ (23 Haziran 2017 - Cuma)
ANİDEN ÖLÜVEREN GENÇLER (16 Haziran 2017 - Cuma)
ANİDEN ÖLÜVEREN GENÇLER (09 Haziran 2017 - Cuma)
BİR KÖPEĞİM OLDU (05 Mayıs 2017 - Cuma)
DÜNYAYA YENİ BİR CAN GETİRMEK (28 Nisan 2017 - Cuma)
SAKIN ACİLLİK OLMAYIN -3 (17 Mart 2017 - Cuma)
SAKIN ACİLLİK OLMAYIN - 2 (10 Mart 2017 - Cuma)
SAKIN ACİLLİK OLMAYIN (03 Mart 2017 - Cuma)
MENEMEN´İN YOĞURDU (09 Aralık 2016 - Cuma)
BOB DYLAN, EMPERYALİZM VE TÜRKLER (3) (18 Kasım 2016 - Cuma)
BOB DYLAN, EMPERYALİZM VE TÜRKLER - 2 (10 Kasım 2016 - Perşembe)
BOB DYLAN, EMPERYALİZM VE TÜRKLER (04 Kasım 2016 - Cuma)
AZİZ SANCAR VE CUMHURİYET (28 Ekim 2016 - Cuma)
HEVAL BUCÜK (14 Ekim 2016 - Cuma)
OZAN NE ZAMAN EN ÜRETKENDİR? (07 Ekim 2016 - Cuma)
ROMAN KOMŞULARIM (30 Eylül 2016 - Cuma)
MENEMEN´İN YOĞURDU (23 Eylül 2016 - Cuma)
İĞNE BİOPSİSİ NEDİR? (09 Eylül 2016 - Cuma)
30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI ÜZERİNE (29 Ağustos 2016 - Pazartesi)
BİR GARİP ÖYKÜ (19 Ağustos 2016 - Cuma)
DARBE DENEMESİNİ LANETLİYORUM (29 Temmuz 2016 - Cuma)
DARBE DENEMESİNİ LANETLİYORUM (22 Temmuz 2016 - Cuma)
PUCCA VE DIŞ GEBELİK ( 2 ) (01 Temmuz 2016 - Cuma)
PUCCA VE DIŞ GEBELİK (24 Haziran 2016 - Cuma)
MOBBİNG, İŞYERİNDE DUYGUSAL TACİZ ( 8 ) (09 Haziran 2016 - Perşembe)
PARALEL DEVLET VE BEN ( 2 ) (15 Nisan 2016 - Cuma)
DR. CANAN KARATAY NEREDE YANILIYOR? (08 Nisan 2016 - Cuma)
MYOM KANSERE ÇEVİRİR Mİ? (01 Nisan 2016 - Cuma)
PARALEL DEVLET, BEN VE OĞLUM (18 Mart 2016 - Cuma)
KADIN HAKLARI VE TUNALI HİLMİ BEY (11 Mart 2016 - Cuma)
BU HAFTA OĞLUM DOĞMUŞTU (04 Mart 2016 - Cuma)
KROMOZOM SAKATLIKLARINI NASIL ARAYALIM? (05 Şubat 2016 - Cuma)
DEDE OLDUM (22 Ocak 2016 - Cuma)
KROMOZOMLAR VE GENLER NEDİR? ( 2 ) (31 Aralık 2015 - Perşembe)
NASIL MENEMEN´Lİ OLDUM? (29 Eylül 2015 - Salı)
ZAM İSTİYORUM ( 2 ) (22 Eylül 2015 - Salı)
ZAM İSTİYORUM (15 Eylül 2015 - Salı)
YİNE CANAN KARATAY (08 Eylül 2015 - Salı)
HEKİMLER KÜSTÜ MÜ? (01 Eylül 2015 - Salı)
POLİKİSTİK OVER SENDROMU (4) (25 Ağustos 2015 - Salı)
POLİKİSTİK OVER SENDROMU ( 3 ) (18 Ağustos 2015 - Salı)
POLİKİSTİK OVER SENDROMU (2) (11 Ağustos 2015 - Salı)
POLİKİSTİK OVER SENDROMU ( PKOS ) ANLAMI (04 Ağustos 2015 - Salı)
ESKİŞEHİR, MUCİZE DÖNÜŞÜM (21 Temmuz 2015 - Salı)
BEBEĞİN SU KESESİNİN ERKEN AÇILMASI (16 Haziran 2015 - Salı)
SEÇİM YAZISI (26 Mayıs 2015 - Salı)
NST HAKKINDA YANLIŞ BİLİNENLER ( 2 ) (19 Mayıs 2015 - Salı)
NST HAKKINDA YANLIŞ BİLİNENLER (12 Mayıs 2015 - Salı)
CANAN KARATAY’A AÇIK MEKTUP ( 4 ) (21 Nisan 2015 - Salı)
CANAN KARATAY’A AÇIK MEKTUP ( 3 ) (14 Nisan 2015 - Salı)
CANAN KARATAY’A AÇIK MEKTUP ( 2 ) (07 Nisan 2015 - Salı)
CANAN KARATAY’ A AÇIK MEKTUP (31 Mart 2015 - Salı)
ÇİKOLATA KİSTLERİ (10 Şubat 2015 - Salı)
SPERMLERİN MACERASI (13 Ocak 2015 - Salı)
KADINLARDA YUMURTLAMA VE ADET (30 Aralık 2014 - Salı)
Gebelikte Şeker Testleri (4) (16 Aralık 2014 - Salı)
GEBELİKTE ŞEKER YÜKLEME TESTLERİ (2) (02 Aralık 2014 - Salı)
GEBELİKTE ŞEKER YÜKLEME TESTLERİ (25 Kasım 2014 - Salı)
MYOM İLAÇLA ERİTİLEBİLİR Mİ? (18 Kasım 2014 - Salı)
MYOM NE ZAMAN AMELİYAT EDİLİR (04 Kasım 2014 - Salı)
MYOM NEDİR? (28 Ekim 2014 - Salı)
TÜRK KÜLTÜRÜNDE AL BASMASI (01 Ekim 2014 - Çarşamba)
ENDOMETRİOZUN İLAÇLATEDAVİSİ (02 Eylül 2014 - Salı)
ENDOMETRİOZ TEDAVİSİ CERRAHİ TEDAVİ (26 Ağustos 2014 - Salı)
ÇİKOLATA KİSTİ ( ENDOMETRİOZ ) (19 Ağustos 2014 - Salı)
ENDOMETRİOZİS ( ÇİKOLATA KİSTİ ) (05 Ağustos 2014 - Salı)
Sayfa:
İzmir
12 Aralık 2018 Çarşamba
Bugün
Sağanak
8 °C
2 °C
Perşembe
Sağanak
13 °C
8 °C
Cuma
Bulutlu
16 °C
11 °C
Resmi İlanlar

/resimler/2015-3/30/1543534550291.jpg

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
DOLAR
5.3505
EURO
6.0880
E-Gazete
İlim okumaktan garaz, kendi özünü bilmektir?

Yunus Emre
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ