Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği Değişti

5 Aralık 2017 tarihli Resmi Gazete´de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği´nde yapılan değişiklikler, bildirim zorunluluğu, emeklilik ve benzeri konularda önemli yenilikler getirdiğini belirten Menemen SGM Müdürü Mustafa Hastoprakçılar, yönetme

5 Aralık 2017 tarihli Resmi Gazete´de yayımlanan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği´nde yapılan değişiklikler, bildirim zorunluluğu, emeklilik ve benzeri konularda önemli yenilikler getirdiğini belirten Menemen SGM Müdürü Mustafa Hastoprakçılar, yönetmelik değişikliği ile getirilen bu yenilikleri şöyle özetledi:

?İŞVEREN İŞLEMLERİ

 Kurumumuzun merkezi bilgisayar sisteminde meydana gelen arızalar sebebiyle sistemin hizmet dışı kalması durumunda belge ve bilgiyi, öngörülen sürenin son gününde Kuruma gönderememesi ve muhteviyatı primleri de yasal süresi içinde ödeyememesi hâlinde, sorunların ortadan kalktığı tarihi takip eden beşinci işgününün sonuna kadar belge veya bilgiyi gönderir ve muhteviyatı primleri de aynı sürede Kuruma öder ise bu yükümlülükleri Kanunda öngörülen sürede yerine getirmiş kabul edilir hükmü vardı be kez Kurumun merkezi bilgisayar sisteminde bir arıza olmamasına rağmen, işverenin işyeri dosyasının veya sigortalının ikametgahının bulunduğu bölge, il, ilçe veya mahalde;

a) Kurumun hizmet satın aldığı internet servis sağlayıcılarında meydana gelen arızalar,

b) Elektrik ve iletişim alt yapısında meydana gelen arızalar,

c) Yangın, yıldırım, infilak ve benzeri olaylar sonucu meydana gelen ve işlem yapmayı engelleyici durumlar,

ç) Sel veya su baskını, fırtına, yer kayması, deprem gibi tabi afetler ile grev, lokavt, sabotaj, terör saldırıları,

nedeniyle Kanuna göre Kuruma verilmesi gereken her türlü bilgi, belge, bildirge ve beyannamelerin, yapılması gereken prim ödemelerinin veya Kuruma yapılması gereken başvuruların yapılamaması ve söz konusu durumların Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce tespit edilmesi ve bu hususun da Kurum Başkanlık Makamınca uygun görülmesi halinde bu yükümlülükler sorunların ortadan kalktığı tarihi takip eden beşinci iş gününün sonuna kadar yerine getirilirse Kanunda öngörülen sürede yerine getirilmiş sayılır, hükmü getirilerek bu durumlarda yaşanan mağduriyetlerin önüne geçilmesi sağlanmıştır. 

GEÇİCİ İŞGÖREMEZLİK ÖDENEKLERİ (Rapor Ücretleri)

Sigortalıların istirahat raporu aldıkları dönem içerisinde sigortalılıkları herhangi bir sebeple sonlandırılması durumunda rapor süresinde geçici işgöremezlik ödenekleri istirahat süresi boyunca ödenmekteyken yönetmelikte yapılan değişiklikle Sigortalının, hastalık ve analık sigortası bakımından geçici iş göremezlik ödeneği almasına esas istirahat raporu süresi içinde, sigortalılık hâlinin herhangi bir nedenle sona ermesi durumunda, sigortalılığın sona erdiği tarihten sonra en fazla onuncu güne kadar geçici iş göremezlik ödeneği ödenir hükmü getirilmiştir.

MALULİYET İŞLEMLERİ

1-     SSK (4/a) , Bağ-Kur (4/b) veya 4/c sigortalılıklarından birden fazlasına tabi olarak çalışmış veya prim ödemiş olan sigortalıların malullük aylığı bağlanmasına ilişkin talepleri, son sigortalılık hâline göre sonuçlandırılıyordu.

Yine öyle olacak, ancak Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılardan, 5510 sayılı Kanunun 25 inci maddesi uyarınca vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünün kaybedilmesi veya hastalıkları kanunlarında tayin edilen sürelerden fazla devam etmesi nedeniyle SGK Sağlık Kurulunca malul sayılmalarına rağmen, aylık bağlanmasına ilişkin sigortalılık süresi ve/veya prim ödeme gün sayısı şartını sağlamamaları nedeniyle bu statüdeki görevlerinden ayrılışlarında aylık bağlanamayan sigortalılara, belirtilen koşulları sonradan taşımaları ve talepleri halinde yeniden malûliyet değerlendirilmesi yapılmaksızın son sigortalılık statüleri esas alınarak malullük aylığı bağlanabilecek.

2-     4/c sigortalılığı kapsamındaki sigortalılar hariç, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim ödeme gün sayısı 1800 günden az olan sigortalıların sevkleri yapılmayıp, 4/b sigortalılığına göre sigortalı sayılanlardan prim ödeme gün sayısı 1800 gün olduğu hâlde kendi sigortalılığı nedeniyle GSS primi dâhil, prim ve prime ilişkin her türlü borçları bulunanların sevkleri, masrafları kendilerince ödenmek üzere yapılıyordu.

Şimdi ise 4/a (SSK)  veya 4/b (Bağ-Kur) sigortalılığı kapsamındaki sigortalılardan, prim ve prime ilişkin her türlü borcu bulunanlardan, primi ödenmiş gün sayısı en az 1800 olanların sevk işlemleri yapılacak ve buna ilişkin masraflar kurumumuzca karşılanacaktır.

3-     Maluliyet, sürekli iş göremezlik geliri ve vergi indirimi sebebiyle kurumdan aylık veya gelir almakta birlikte belirli aralıklarla kontrol muayenesine tabi tutulması gereken sigortalılar kurumun yazılı çağrısı üzeri üzerine kontrol muayene tarihinden önceki en az 45 gün içinde sevk için başvuruda bulunmayanların gelir ve aylıkların kontrol muayene tarihine göre durdurulması söz konusu iken yönetmelik değişikliği ile 45 günlük süre en az 3 ay öncesi olarak değiştirilmiştir.

ÖLÜM SİGORTASI BAKIMINDAN DEĞİŞİKLİKLER

Bağ-Kur sigortalılığına sigortalı sayılanların hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için ölen sigortalının genel sağlık sigortası primi dâhil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunlu bulunuyor. Böylesi durumlarda ölüm aylığı prim borçlarının ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren başlıyordu.

Yönetmelik değişikliği ile birlikte borcun ödenmesi şartıyla;

Ölüm sigortasından hak sahiplerine bağlanacak aylıklar

a) Sigortalının ölüm tarihini,

b) Hak sahibi olma niteliğinin ölüm tarihinden sonra kazanılması hâlinde, bu niteliğin kazanıldığı tarihi,

c) Ölüm aylığının kesilmesine yol açan sebebin ortadan kalkması hâlinde, talep tarihini,

takip eden ay başından itibaren başlatılacak.

Yapılan bu değişiklikle zorunlu 4/b sigortalılığına tabi geçen hizmetlerle birlikte 4/a veya 4/b sigortalılığı kapsamında yaşlılık, malullük veya ölüm aylığı bağlanacağı durumlarda tahsis talebinin geçerli sayılması için 4/b sigortalılığı kapsamında geçen hizmetlerle ilgili prim ve prime ilişkin her türlü borçların ödenmesi şart bulunuyordu. Şimdi ölüm aylığı bağlanacağı durumlarda ölenin Bağ-Kur süresine ilişkin olan borçları hak sahiplerine aylık bağlanmasını engellemeyecek.

  • 01.10.2008 tarihinden önce vefat eden ve sürekli iş göremezlik derecesi

% 50´nin altında olup ölüm geliri bağlanamayanlar

İş kazası veya meslek hastalığı sebebiyle meslekte kazanma gücünü % 10 ila 49 oranları arasında kaybederek gelir alan, 01.10.2008 tarihinden önce ölen ve ölüm sebebi işkazası veya meslek hastalığına bağlı olmadığı için hak sahiplerine ölüm geliri bağlanmıyor iken yönetmelik değişikliği ile ölüm sebebi ne olursa olsun sürekli iş göremezlik geliri alanların hak sahiplerine ölüm geliri bağlanacaktır.

MAAŞ BAĞLANDIKTAN SONRA SAPTANAN BORÇLAR

Yönetmeliğe eklenen ek 9 uncu madde ile tahsis aşamasında ve sonrasında ortaya çıkan borçların tahsisi yersiz ödemeye çevirmesinde bir çıta konuyor.

Buna göre;

Tahsis talep veya ölüm tarihi itibariyle prim borcu olmamakla birlikte, tahsis talep veya ölüm tarihinden önceki sürelere ait asgari ücretin iki katı tutarına kadar prim borcu olduğu aylık bağlama işlemleri sırasında tespit edilenlerin aylık başlangıç tarihlerinde değişiklik yapılmaksızın aylıkları bağlanacak ve bu prim borçları ödenecek aylıklarından kesilerek tahsil edilebilecek.

Malullük veya yaşlılık aylığı bağlanan sigortalılar için tahsis talep tarihinden, ölen sigortalılar için ise ölüm tarihinden önceki sürelere ilişkin prim borcu olduğu aylık bağlandıktan sonra tespit edilenlerden; söz konusu süreleri aylık bağlama işleminde dikkate alınmamış olanlar için tahsis talep ya da ölüm tarihi itibariyle yeniden aylık hesaplanacak, dikkate alınmış olanlar için ise aylıkların ödenmesine devam edilecek. Bu durumda olanların aylıkları durdurulmaksızın ve aylık başlangıç tarihleri değiştirilmeksizin prim borçları ödenmekte olan aylıklardan kesilmek suretiyle tahsil edilecek.

  • Aylık bağlandıktan sonra prim ödeme gün sayısı eksik olduğu tespit edilenler

05.12.2017 tarihinden önce 5510 sayılı Kanuna veya ilgili sosyal güvenlik kanunlarına göre aylık bağlanmış olanlardan, tahsis talep veya ölüm tarihi itibariyle ilgili kanunlarında öngörülen aylık bağlama koşullarından prim ödeme gün sayısı şartının sigortalıların kasıtlı veya kusurludavranışlarından kaynaklanmayan nedenlerle yerine gelmediği daha sonra anlaşılanların eksik hizmet süreleri;

a) 5510 sayılı Kanuna veya 3201 sayılı Kanuna göre borçlanılacak süresi olanlar, borçlanma talep tarihinde prime esas günlük kazanç alt sınırı üzerinden eksik hizmet süresi kadar borçlandırılmak,

b) 5510 sayılı Kanuna veya 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılacak süresi olmayanlar ile borçlanılacak süreleriyle eksik hizmet süresini tamamlamayanlardan; tahsis talep tarihi ile yersiz ödemenin tespit edildiği tarih arasında zorunlu SSK, Bağ-Kur, 4/c sigortalılıkları kapsamında sigortalılığı bulunanların eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar hizmet verilmek,

c) Hem 5510 sayılı Kanuna veya 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanılacak süresi olmayıp hem de emeklilik öncesine aktarılacak emeklilik sonrası hizmeti olmayanlardan; isteğe bağlı, 2925 sayılı Kanuna tabi, ek-5 tarım sigortalılığı ile ev hizmetlerine ilişkin sigortalılık kapsamındaki sigortalılıkları tahsis talep tarihi itibariyle aylığa hak kazanmaları nedeniyle sona erenlere, eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar belirtilen kapsamdaki sigortalılıkları devam ettirilmek suretiyle tamamlatılabilecek.

Yapılan değişiklikle mağdur olan sigortalılarımızın mağduriyetleri giderilmiş olacaktır.

MUHASEBECİ VE MALİ MÜŞAVİRLER

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 4. maddesine eklenen maddelerle Muhasebeci ve Mali Müşavirler meslek mensubu olarak tanımlanmıştır.

n)Meslek mensubu: 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca yetki almış olup bağımsız çalışan serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirleri,

o) Aylık prim ve hizmet belgesi: Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için işverenlerce Kuruma verilmesi gereken ve sigortalıların prime esas kazanç ve hizmet bilgilerinin bildirilmesine mahsus belgeyi,

ö) Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi: Vergi kanunlarına göre verilmesi gereken muhtasar beyanname ile Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için verilmesi gereken aylık prim ve hizmet belgesinin birleştirilerek matrahlarıyla birlikte kesilen vergilerin ve sigortalıların prime esas kazanç ve hizmet bilgilerinin bildirilmesine mahsus beyannameyi ifade eder.

MESLEK MENSUPLARININ SORUMLULUĞU

Yönetmeliğe eklenen ek 4. madde ile işverene ait olan sorumluluklar yazılı şartlarla meslek mensuplarına da verilmiştir.

EK MADDE 4

(1) Kanun uyarınca düzenlenmesi ve verilmesi gereken muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin defter kayıtlarına veya bu defter ve kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından işverenlerle birlikte 3568 sayılı Kanuna göre yazılı sözleşme ile yetki verilmiş meslek mensupları da müştereken ve müteselsilen sorumludur.

(2) Kanun uyarınca düzenlenmesi ve verilmesi gereken muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin meslek mensupları tarafından düzenlenmesi ve verilmesi amacıyla işverenler ve ilgili meslek mensupları arasında yazılı sözleşme düzenlenir.

(3) Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sözleşmede Kanunun 86 ncı maddesinin on üçüncü fıkrasına dayanılarak Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılan Tebliğ eki sözleşmeler esas alınır.

(4) Meslek mensupları ile işverenler arasında düzenlenen sözleşmenin iptali halinde yeni sözleşme bir aylık süre içerisinde Kuruma bildirilir.

(5) Bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren ilk defa tescil edilecek işyerlerine ilişkin olarak işverenler ve meslek mensupları arasında düzenlenen sözleşmenin bir örneği gerekli görülmesi halinde Kurumca istenir. Bu maddenin yürürlük tarihinden önce tescil edilen işyerlerine ilişkin olarak Kanuna ait hususların da yer aldığı yeni sözleşmenin bir örneğinin gerektiğinde ibrazı istenir.

(6) Yazılı sözleşme ile yetki verilmiş meslek mensuplarının, Kanuna göre düzenledikleri muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde yer alan bilgilerin, defter ve kayıtlara ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasına kendi kusurlu davranışları ile sebebiyet verdiklerinin, Kurumca veya yetkili adli mercilerce tespit edilmiş olması halinde meslek mensupları ortaya çıkan prim kaybından, gecikme cezasından, gecikme zammından, idari para cezalarından ve Kanunun 96 ncı maddesi kapsamında fazla veya yersiz yapılan ödemelerden işverenlerle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulur.

(7) Kanuna göre düzenlenecek ve verilecek muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin uygunluğuna esas olan defter kayıtları ve belgelerin saklanmasından ve ibrazından işverenler sorumludur.

(8) Kanuna göre düzenlenecek ve verilecek muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin defter ve kayıtlara ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından meslek mensuplarının sorumlu olması için, defter, kayıt ve belgelerin imza karşılığı veya yazılı tutanak yoluyla, bilgilerin ise mail, kısa mesaj veya yazılı tutanak gibi yollarla meslek mensuplarına intikali gerekir.

(9)  İşveren veya işveren tarafından yetki verilen kişinin imzası olmayan veya bu kişiler tarafından intikal ettirilmeyen bilgi ve belgelere istinaden meslek mensupları tarafından düzenlenen defter, belge ve bilgiler için ilgili meslek mensupları sorumlu sayılacaktır.

MUHTAR SİGORTALILIĞI

Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar,  Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar, Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları, muhtarlar ileTarımsal faaliyette bulunanlar 5510 sayılı kanun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalı olarak tanımlanmıştır.

Yönetmelikte yapılan düzenleme ile Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki muhtar sigortalılığı ile aynı maddenin (b) bendindeki diğer sigortalılık statülerine aynı anda tabi olacak şekilde çalışılması durumunda, muhtar sigortalılığı dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

(Muhtarların sigorta primlerini 01 Mayıs 2017 tarihinden itibaren İl Özel İdareleri ve ya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları ödemektedir)?

Haber: S.Derya BOSUT